మెదడులో రక్తం గడ్డ కట్టడం – రక్తం కారడం – ( brain stroke) సమస్య యొక్క పూర్తి వివరణ…

మెదడులో రక్తం గడ్డ కట్టడం – రక్తం కారడం – ( brain stroke) సమస్య యొక్క పూర్తి వివరణ:

ఈ మధ్యకాలంలో గుండెజబ్బు కంటే కూడా ఎక్కువగా ఈ బ్రెయిన్ స్ట్రోక్ వల్ల చాలామంది ఇబ్బంది పడుతున్నారు. ఏ మాత్రం అలసత్వం వహించినా ప్రాణం మీదికి వస్తుంది. సరైన సమయంలో సరైన వైద్యం తీసుకోకపోతే ప్రమాదం తప్పదు.

స్ట్రోక్ లేదా బ్రెయిన్ ఎటాక్ అంటే ఏమిటి?

స్ట్రోక్ అనేది రక్తప్రసరణకు అవరోధం కలగడం లేదా నరాలు చిట్లడము వల్ల సంభవించే వైద్య అత్యవసర పరిస్థితి.

అంటే మెదడుకు ఆక్సిజన్ మరియు పోషకాలను తీసుకెళ్లే రక్తనాళాలు చిట్లి పోవడం , రక్త సరఫరాకు అంతరాయం ఏర్పడటం తత్ఫలితంగా మెదడులోని ఒక భాగానికి ఆక్సిజన్ అంతరాయం కలిగించడం వల్ల ఆ భాగం యొక్క కణ మరణానికి దారితీస్తుంది.

స్ట్రోక్ సంభవించినప్పుడు సకాలం లో చికిత్స చేయడం అనేది దీర్ఘకాలిక లేదా శాశ్వత నష్టాన్ని నిరోధించడానికి చాలా కీలకమైనది.

స్ట్రోక్ ని గుర్తించడానికి సంకేతాలు మరియు లక్షణాలు ఏమిటి?

స్ట్రోక్ యొక్క అత్యంత సాధారణంగా గుర్తించే లక్షణాలు ఇవి ఉంటాయి:

1. మాట్లాడటం మరియు అర్థం చేసుకోవడంలో ఇబ్బంది:

👉మాట్లాడటం మరియు మరొకరి ప్రసంగాన్ని అర్థం చేసుకోవడంలో ఇబ్బంది ఉండవచ్చు. ఈ అంశాలలో గందరగోళానికి గురవుతారు.

2. పక్షవాతం లేదా తిమ్మిరి:

👉 ఒక వ్యక్తికి అకస్మాత్తుగా తిమ్మిరి, బలహీనత లేదా శరీరంలోని భాగాలలో పక్షవాతము సంభవించవచ్చు, ఎక్కువగా ముఖం, చేయి లేదా కాలు వంటి అవయవాలకు ఒక వైపు సంభవించవచ్చు .

3. దృష్టి యొక్క ఇబ్బందులు:

👉ఒక వ్యక్తికి కింద తెలియ చేయబడిన దృష్టి యొక్క సమస్యలు రావచ్చు.

👉 వస్తువులు రెండుగా కనిపించుట , చూపు మసకబారడం లేదా ఒకటి లేదా రెండు కళ్ళలో నల్లబడటం జరగవచ్చు .

4. అకస్మాత్తుగా, తీవ్రమైన తలనొప్పి:

👉 స్ట్రోక్ తో సంబంధం ఉన్న తలనొప్పి అకస్మాత్తుగా, తీవ్రంగా ఉండవచ్చు .

👉 వాంతులు, మగత లేదా స్పృహ కోల్పోవడం వంటి లక్షణాలు కూడా కలిగి ఉండవచ్చు.

5. నడవడం కష్టంగా ఉండటం:

👉ఒక వ్యక్తి ఆకస్మిక మైకము, లేదా సమన్వయం కోల్పోవడం మరియు సమతుల్యత కోల్పోవడం వంటి వాటి వల్ల నడవటం లో ఇబ్బందులు కలగవచ్చు .

👉స్ట్రోక్ యొక్క ఏవైనా సంకేతాలు లేదా లక్షణాలు ఉన్న వ్యక్తిని గమనించినట్లయితే వెంటనే వైద్య సాయం అందించాలి .

👉ఆ లక్షణాలు కొన్నిసార్లు వచ్చి తగ్గిపోయిన లేదా పూర్తిగా తగ్గిపోయిన , వెంటనే వైద్య సహాయం కోరాలి.

✍️సందేహం వచ్చినపుడు ఎలా గుర్తించాలి?

1.ముఖం:

👉చిరునవ్వు నవ్వడానికి ప్రయత్నించమని వ్యక్తిని అడగాలి.

👉 నవ్వినపుడు మూతి ఒక వైపుకు వాలినట్లయితే, స్ట్రోక్ గా అనుమానించాలి.

2. చేతులు:

👉రెండు చేతులను కలిపి తలపైకి ఎత్తమని వ్యక్తిని కోరాలి.

👉 ఒక వ్యక్తి చేయి ఎత్తలేకపోయినట్లయితే లేదా ఒక చేయి ఒక వైపుకు పడటం ప్రారంభించినా లేదా దిగువకు కొట్టుకుపోయినట్లయితే స్ట్రోక్ గా అనుమానించాలి.

3. మాట్లాడే విధానం :

👉సరళమైన పదాలు లేదా పదబంధాలను పునరావృతం చేయమని వ్యక్తిని అడగాలి.

👉మాట్లాడే విధానం సరిగా లేకపోయిన లేదా ముద్దగా మాటలు వస్తున్న స్ట్రోక్ గా అనుమానపడాలి .

4. సమయం:

👉 ఈ లక్షణాలలో దేనినైనా గమనించినట్లయితే, సమయం చాలా ముఖ్యమైనది.

👉అత్యవసర వైద్య సాయం వెంటనే కోరాలి.

👉 లక్షణాలు కనిపించటం ప్రారంభించే సమయంపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ వహించాలి.

👉సమర్ధవంతమయిన చికిత్స ను అందించటానికి మంచి చికిత్స ఫలితాలను పొందటానికి
సకాలంలో వైద్య సహాయం అందించాలి .

👉లక్షణాలు కనిపించిన వెంటనే వైద్యుని వద్దకు తీసుకుపోవాలి .

✍️స్ట్రోక్ యొక్క రకాలు ఏమిటి?

👉స్ట్రోక్ అనేది ప్రధానంగా ఇస్కీమిక్(ischemic) లేదా హెమరేజిక్ స్ట్రోక్( hemorrhagic stroke) అనే రెండు రకాలు.

👉కొన్నిసార్లు ఒక వ్యక్తి మెదడుకు రక్త ప్రవాహానికి అంతరాయం కలిగించవచ్చు, ఇది తాత్కాలికంగా ఉంటుంది ,మరియు శాశ్వత లక్షణాలకు దారితీయదు. ఈ పరిస్థితిని తాత్కాలిక ఇస్కీమిక్ ఎటాక్(TIA) అని అంటారు.

1. ఇస్కీమిక్ స్ట్రోక్:

👉 ధమనిలో అడ్డంకి కారణంగా సంభవించే స్ట్రోక్ .

👉ఇది అత్యంత సాధారణమయిన రకం .

👉 మెదడు రక్తనాళం సన్నబడటం లేదా వాటికి అవరోధం ఏర్పడటం వల్ల , వీటి ద్వారా సరఫరా చేయబడ్డ మెదడు భాగాలకు రక్త ప్రవాహం లేదా ఇస్కీమియా తీవ్రంగా తగ్గుతుంది.

👉అథెరోస్క్లెరోసిస్ వంటి పరిస్థితులు అంటే రక్తనాళాల్లో కొవ్వు నిక్షేపాలు ఏర్పడటం లేదా స్థానికంగా రక్తం గడ్డకట్టడం లేదా రక్తప్రవాహం ద్వారా అవి రక్తనాళాలను అడ్డుకోవడం ద్వారా ఇస్కీమిక్ స్ట్రోక్ కు కారణం అవుతుంది.

2. హెమరేజిక్ స్ట్రోక్:

👉రక్తనాళం లోపల నుంచి లీకేజీ కావడం లేదా చిట్లటం వల్ల ఈ రకమైన స్ట్రోక్ ఏర్పడుతుంది.

👉 మెదడు రక్తస్రావం రక్తనాళాలను ప్రభావితం చేసే అనేక పరిస్థితుల ఫలితంగా సంభవించవచ్చు.

👉 రక్తస్రావం ఎక్కడ జరిగింది అనే అంశాన్ని బట్టి , స్ట్రోక్ రెండు రకాలుగా ఉంటుంది

1.ఇంట్రాసెరిబ్రల్ హెమరేజ్- ICH:

👉మెదడు కణజాలాలు లేదా జఠరికల్లో (ventricles) సంభవిస్తుంది.

2. Subarachnoid హెమరేజ్ -SAH (ఎస్ఎహెచ్):

👉 మెదడు మరియు మెదడును కప్పివేసే కణజాలం మధ్య స్థలంలో సంభవిస్తుంది.

3. ఆర్టిరియోవెనస్ మాల్ ఫార్మేషన్: సన్నని గోడల రక్తనాళాల యొక్క అబ్‌నార్మల్‌ టంగిల్ చిట్లటం కొన్నిసార్లు మెదడులో రక్తస్రావానికి దారితీస్తుంది. ఇది అరుదుగా జరుగుతుంది .

✍️తాత్కాలిక ఇస్కీమిక్ ఎటాక్(TIA):

👉కొన్నిసార్లు, ఇస్కీమియా లేదా మెదడుకు రక్త సరఫరా తగ్గడం చాలా తక్కువ స్థాయి లో ఉండవచ్చు.

👉ఐదు నిమిషాలకంటే తక్కువ ఉంటే ఇది శాశ్వత నష్టాన్ని కలిగించదు.

👉 ఈ పరిస్థితిని టిఐఎ లేదా మినీ స్ట్రోక్ అని అంటారు.

👉గడ్డకట్టడం లేదా శిధిలాల కారణంగా ఇస్కీమిక్ స్ట్రోక్ వంటి టిఐఎ ఏర్పడవచ్చు.

👉 ఇది నాడీ వ్యవస్థలోని ఒక భాగానికి రక్త ప్రవాహాన్ని తాత్కాలికంగా తగ్గిస్తుంది మరియు తరువాత పరిష్కరిస్తుంది.

👉అయితే, ఒక వ్యక్తి యొక్క లక్షణాల ఆధారంగా స్ట్రోక్ లేదా టిఐఎ మధ్య తేడాను గుర్తించడం ఎల్లప్పుడూ సాధ్యం కాదు.

👉కాబట్టి టిఐఎ అనుమానించినప్పటికీ అత్యవసర పరీక్షలు చేయించుకోవాలి .

👉 మెదడుకు పాక్షికంగా మూసుకుపోయిన లేదా సంకోచింపబడిన ధమని కారణంగా టిఐఎ సంభవించవచ్చు, ఇది తరువాత పూర్తి స్థాయి స్ట్రోక్ వచ్చే ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది.

✍️స్ట్రోక్ వచ్చే అవకాశం పెరగడానికి కారణాలు ఏమిటి? :

అనేక కారణాల వల్ల స్ట్రోక్ ప్రమాదం పెరుగుతుంది, వీటిలో కొన్ని ఈ విధంగా ఉంటాయి:

1. వయస్సు:

👉55 సంవత్సరాల కంటే ఎక్కువ వయస్సు ఉన్న వ్యక్తులకు సాధారణంగా యువత కంటే స్ట్రోక్ వచ్చే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుంది.

2. స్త్రీ పురుష బేధం :

👉సాధారణంగా మహిళల్లో కంటే పురుషుల్లో స్ట్రోక్ వచ్చే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుంది.

👉పెద్ద వయసు మహిళల్లో స్ట్రోక్ లు ఎక్కువగా ఉంటాయి.

👉 పురుషుల కంటే మహిళల్లో స్ట్రోక్ కారణంగా మరణించే సంభావ్యత ఎక్కువగా ఉంటుంది.

3. హార్మోన్లు:

👉ఈస్ట్రోజెన్ కలిగి ఉన్న హార్మోన్ థెరపీలు లేదా గర్భనిరోధక మాత్రలను ఉపయోగించడం వల్ల స్ట్రోక్ వచ్చే ప్రమాదం పెరుగుతుంది.

4.జీవనశైలి _కారణాలు:

👉ఊబకాయం లేదా అధిక బరువు,

👉జీవనశైలి లో స్తబ్ధత (sedentary lifestyle),

👉పొగ తాగడం లేదా కొకైన్ మరియు మెథాంఫెటమైన్ వంటి మాదకద్రవ్యాలు,

👉మద్యం మరియు మాదకద్రవ్యాలు.

5. ఆరోగ్యానికి సంబంధించిన కారణాలు:

👉హైపర్ టెన్షన్ లేదా అధిక రక్తపోటు.

👉హైపర్ కొలెస్ట్రాలేమియా లేదా అధిక కొలెస్ట్రాల్
మధుమేహం.

👉అబ్ స్ట్రక్టివ్ స్లీప్అప్నియా వంటి నిద్ర రుగ్మతలు.

👉గుండె లోపాలు, గుండెలోపల infections లేదా atrial fibrillation, గుండె కొట్టుకోవడంలో అసాధారణతలు,వాటికి సంబంధించిన గుండె సంబంధిత వ్యాధులు.

👉యాంటీకోయాగ్యులెంట్ లు లేదా బ్లడ్ థిన్నర్లు దీర్ఘకాలం ఉపయోగించడం , గతంలో స్ట్రోక్ ,TIA లేదా హార్ట్ ఎట్టక్ వచ్చిన లేదా అటువంటి కుటుంబ చరిత్ర కలిగిన వారు,

👉అన్యూరిజం(aneurysms) వంటి శరీర నిర్మాణ లోపాలు అంటే రక్తనాళాల గోడలలో బలహీనమైన ప్రాంతంలో ఉబ్బడం,

👉తలకు ప్రమాదవశాత్తు గాయాలు కావడం అంటే రోడ్డు ట్రాఫిక్ ప్రమాదాలలో తగిలిన గాయాలు.

✍️స్ట్రోక్ వలన ఏర్పడే కాంప్లికేషన్స్ ఏమిటి?

మెదడు యొక్క రక్త ప్రవాహం ఎంతకాలం అడ్డగించబడింది, మరియు ఏ భాగం ప్రభావితం చేయబడిందో అనే అంశాల ఆధారంగా స్ట్రోక్ తరువాత ఒక వ్యక్తికి తాత్కాలిక లేదా శాశ్వత వైకల్యాలు సంభవించవచ్చు .

✍️ఏ ఇబ్బందులు ఏర్పడవచ్చు?

1.మాట్లాడటం లో సమస్యలు:

👉స్ట్రోక్ వచ్చిన వ్యక్తులు కొన్నిసార్లు ఇక మాట్లాడలేకపోవచ్చు లేదా ప్రసంగాన్ని అర్థం చేసుకోలేకపోవచ్చు. ఈ పరిస్థితిని “అఫాసియా” అని అంటారు.

👉కొంతమందిలో మాట ముద్దగా ఉండవచ్చు. ఈ పరిస్థితిని “డిస్సార్థ్రియా” అని పిలుస్తారు.

2..కండరాల బలహీనత సమస్యలు:

👉 స్ట్రోక్ వచ్చిన వ్యక్తులకు కొన్నిసార్లు కండరాల బలహీనత లేదా శరీరం యొక్క ఒక వైపు పక్షవాతం వస్తుంది .

👉కండరాల బలహీనత ముఖం, చేయి మరియు కాలుపై ప్రభావం చూపుతుంది, దీనిని “hemiparesis” అని అంటారు.

3. నడవడం లో ఏర్పడే సమస్యలు:

👉 స్ట్రోక్ తరువాత, కొంతమందికి నడవడం, వస్తువులను పట్టుకోవడం లేదా వటువులు బాలన్స్ చేయడంలో ఇబ్బంది పడవచ్చు.

👉స్ట్రోక్ బలహీనత లేదా స్పర్శను కోల్పోకపోయినా, వారు నియంత్రిత, ప్రణాళికాబద్ధమైన కదలికలను చేయలేకపోవచ్చు. ఆ పరిస్థితిని “అప్రాక్సియా”(apraxia) అని అంటారు.

4.పాక్షికంగా స్పర్శకోల్పోవడం:

👉స్ట్రోక్ తరువాత, కొంతమంది తమ శరీరం యొక్క ఎడమ లేదా కుడి సగం లో పాక్షికంగా లేదా పూర్తిగా స్పర్శ్య ని కోల్పోవచ్చు.

5.తినడం లేదా మింగడం కష్టంగాఉండటం:

👉స్ట్రోక్ ఉన్న వ్యక్తులు కొన్నిసార్లు మింగడం లేదా “డిస్ఫాజియా” ఇబ్బంది పడవచ్చు.

👉డిస్ఫాజియా ఉన్న వ్యక్తులు కొన్నిసార్లు తమ వాయునాళం లేదా ఊపిరితిత్తుల్లో ఆహారం పెరుకోవచ్చు , ఇది ప్రమాదకరమైన పరిస్థితి.

6.డిప్రెషన్:

👉స్ట్రోక్ తరవాత వ్యక్తులు చాలాసార్లు కృంగిపోతారు, కనుక రికవరీ కష్టంగా మారుతుంది.

👉 స్ట్రోక్ తరువాత డిప్రెషన్ కు చికిత్స సాధారణంగా సిఫారసు చేయబడుతుంది.

7. మూత్రాశయంలో సమస్యలు:

👉మూత్రాశయాన్ని నియంత్రించడంలో ఇబ్బంది ఉండటం వల్ల మూత్రం కారడానికి కారణమయ్యే “మూత్ర నిరోధం” అని పిలువబడే పరిస్థితికి దారితీయవచ్చు. ఇది తరచుగా కాలక్రమేణా మెరుగవుతుంది.

పై సమస్యతో బాధపడుతున్న మిత్రులకు మా వద్ద అద్భుతమైన పరిస్కారం చూపే సూచనలు మరియు మందులు కలవు. మీ యొక్క సమస్య తీవ్రతను మాకు వాట్సప్ ద్వారా తెలియజేసి మేము ఇచ్చే సలహాలను మరియు నియమాలను పాటించండి. అవసరాన్ని బట్టి మందులను తీసుకోండి.