బంగ్లాదేశ్ మాజీ ప్రధాని (Bangladesh former PM) షేక్ హసీనా (Sheikh Hasina) కు స్థానిక ‘ఇంటర్నేషనల్ క్రైమ్స్ ట్రైబ్యునల్ (ICT)’ మరణ శిక్ష విధించిన విషయం తెలిసిందే. ప్రస్తుతం ఆమె భారత్లో రహస్య ప్రదేశంలో ఆశ్రయం పొందుతున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో ఐసీటీ తీర్పు నేపథ్యంలో బంగ్లా తాత్కాలిక ప్రభుత్వం ఆమెను భారత్ నుంచి స్వదేశానికి రప్పించేందుకు (Hasina extradited from India) చర్యలు ముమ్మరం చేసింది. ఇందులో భాగంగానే ఇంటర్పోల్ (Interpol) సాయం కోరేందుకు సిద్ధమైనట్లు తెలుస్తోంది..మానవత్వానికి వ్యతిరేకంగా క్రూర నేరాలకు పాల్పడ్డారనే కారణంతో బంగ్లాదేశ్ (Bangladesh) మాజీ ప్రధాని షేక్ హసీనాకు (Sheikh Hasina) మరణశిక్ష (Death Penalty) విధిస్తున్నట్లు ఆ దేశ ప్రత్యేక ట్రిబ్యునల్ సోమవారం తీర్పు ప్రకటించింది. షేక్ హసీనా పరోక్షంలో విచారణ జరిపిన ట్రిబ్యునల్ హసీనా ప్రభుత్వంలో హోం మంత్రిగా పనిచేసిన సదుజ్జమాన్ ఖాన్ కమల్కు కూడా ఉరిశిక్ష విధించింది. ప్రస్తుతం వారు భారత్లో ఆశ్రయం పొందుతున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో వారి అప్పగింతపై యూనస్ నేతృత్వంలోని తాత్కాలిక ప్రభుత్వం ఇంటర్పోల్ సాయం కోరేందుకు సిద్ధమైనట్లు బంగ్లా మీడియా నివేదించింది…
నేరస్థుల అప్పగింత ఒప్పందం ఏం చెబుతోంది?
భారతదేశం మరియు బంగ్లాదేశ్ మధ్య 2013లో సంతకం చేయబడి 2016లో సవరించబడిన అప్పగింత ఒప్పందం, రెండు దేశాలు ఈ నేరాన్ని నేరంగా పరిగణించాలనే సూత్రంపై ఆధారపడి ఉంది.
MEA వెబ్సైట్లో పేర్కొన్నట్లుగా, ఒప్పందంలోని ఆర్టికల్ 2, అప్పగించే నేరాలను వివరిస్తుంది. ఇది ఇలా పేర్కొంది: “ఒక నేరం రెండు కాంట్రాక్ట్ దేశాల చట్టాల ప్రకారం శిక్షార్హమైన నేరమా కాదా అని నిర్ణయించడంలో, రెండు కాంట్రాక్ట్ దేశాల చట్టం నేరాన్ని ఒకే వర్గం నేరంలో ఉంచుతుందా లేదా ఒకే పరిభాషతో నేరాన్ని గుర్తిస్తుందా అనేది పట్టింపు లేదు”…రాయిటర్స్ ప్రకారం , భారత ప్రభుత్వ వర్గాలు తెలిపిన ప్రకారం, అప్పగింత అనేది సుదీర్ఘమైన ప్రక్రియ, దీనికి తగిన ప్రక్రియ, న్యాయమైన ప్రాతినిధ్యం మరియు విశ్వసనీయ సాక్ష్యాన్ని నిర్ధారించడానికి ట్రిబ్యునల్ పత్రాలను సమీక్షించాల్సి ఉంటుంది. ఈ రికార్డులు లేకుండా భారతదేశం చర్య తీసుకోదు మరియు కేసు రాజకీయంగా కనిపిస్తే ఒప్పందానికి మినహాయింపులు వర్తిస్తాయని ఆ వర్గాలు తెలిపాయి…
అప్పగించడాన్ని తిరస్కరించవచ్చా?
ఈ ఒప్పందం ఏ పరిస్థితులలో అప్పగించడాన్ని తిరస్కరించవచ్చో కూడా జాబితా చేస్తుంది. ఆర్టికల్ 6 (1) ప్రకారం, రాజకీయ నేరానికి అప్పగించడాన్ని తిరస్కరించవచ్చు. ఆర్టికల్ 6 (2) ప్రకారం హత్య, ఉగ్రవాదం, కిడ్నాప్, హింసాత్మక చర్యలు, హత్యకు ప్రేరేపించడం మరియు తుపాకీ నేరాలు వంటి తీవ్రమైన నేరాలు రాజకీయ నేరాలుగా పరిగణించబడవు.
ఆ వ్యక్తి చేసిన నేరం చాలా చిన్నదని, ఆరోపించిన చర్య జరిగి చాలా సమయం గడిచిందని లేదా న్యాయం నుండి తప్పించుకున్నాడని, లేదా అభియోగాలు నిజమైన చట్టపరమైన కారణాల వల్ల కాకుండా చెడు ఉద్దేశ్యంతో మోపబడ్డాయని చూపించగలిగితే, ఆ వ్యక్తి అప్పగించడాన్ని తిరస్కరించవచ్చని ఆర్టికల్ 8 పేర్కొంది.
షేక్ హసీనా మరణశిక్షపై భారతదేశం ఎలా స్పందించింది?.
మరణశిక్ష తీర్పు తర్వాత, బంగ్లాదేశ్ అంతర్జాతీయ నేరాల ట్రిబ్యునల్ ఇచ్చిన తీర్పును గమనించామని భారతదేశం తెలిపింది మరియు “బంగ్లాదేశ్లో శాంతి, ప్రజాస్వామ్యం, సమ్మిళితం మరియు స్థిరత్వానికి కట్టుబడి ఉందని” పునరుద్ఘాటించింది.