బావిలో అలలు ఎందుకు వచ్చాయి?. భూకంపంతో సంబంధం ఉందా?. ప్రపంచంలో ఎక్కడెక్కడ నమోదయ్యాయి?

బావిలో అలలు ఎందుకు వచ్చాయి?.

సముద్రంలో అలలు రావడం సహజం. నదులు, చెరువులు, రిజర్వాయర్లలో గాలి, నీటి ప్రవాహం వల్ల అలలు కనిపిస్తాయి. కానీ ఎలాంటి గాలి లేకుండా, ఎలాంటి నీటి ప్రవాహం లేకుండా ఓ బావిలో సముద్రాన్ని తలపించేలా అలలు రావడం మాత్రం అరుదైన ఘటన. గుజరాత్‌లోని మోర్బీ జిల్లా విర్‌పర్డా గ్రామంలో ఇదే దృశ్యం కనిపించింది. ఈ ఘటనపై జిల్లా యంత్రాంగం దర్యాప్తు ప్రారంభించగా, ప్రాథమికంగా భూగర్భంలో చిక్కుకున్న గాలి (#TrappedAir) కారణంగా నీటి కదలికలు ఏర్పడినట్లు భూగర్భ శాస్త్రవేత్తలు అంచనా వేశారు. అయితే ఇది ఒక్క కారణమేనా? లేక మరేదైనా శాస్త్రీయ ప్రక్రియ కూడా ఇందులో భాగమా? అనే అంశంపై పరిశోధన కొనసాగుతోంది.

భారీ వర్షాల తర్వాత భూమిలోని రంధ్రాలు, రాళ్ల మధ్య ఖాళీలు నీటితో నిండిపోతాయి. కొన్ని చోట్ల గాలి బయటకు వెళ్లే మార్గం లేక అడుగు భాగంలోనే చిక్కుకుపోతుంది. భూగర్భ జలాల ఒత్తిడి పెరిగినప్పుడు ఆ గాలి పైకి రావడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. ఈ సమయంలో నీటి అడుగున ఒత్తిడి మార్పులు ఏర్పడి ఉపరితలంపై అలలు కనిపించే అవకాశం ఉంటుంది. గ్లాసులో స్ట్రాతో గాలి ఊదితే నీరు ఎలా కదులుతుందో, అదే ప్రక్రియ పెద్ద స్థాయిలో భూగర్భంలో జరిగితే ఇలాంటి దృశ్యం కనిపించవచ్చు.

అయితే వీడియోలో కనిపించిన అలలు కేవలం బుడగల వల్ల ఏర్పడినట్లు కనిపించడం లేదు. నీటి ఉపరితలం మొత్తం ఒకే లయలో ఒకవైపు నుంచి మరోవైపు ఊగుతోంది. దీనిని శాస్త్రవేత్తలు “సీష్ (#Seiche)” ప్రభావంగా పరిగణిస్తారు. సరస్సులు, రిజర్వాయర్లు, లోతైన నీటి నిల్వల్లో ఈ తరహా నీటి ఊగిసలాటలు నమోదయ్యాయి. ఒక పాత్రలోని నీటిని స్వల్పంగా కదిపితే కొంతసేపు అదే లయలో నీరు ఊగినట్లే, సహజ కంపన లయకు సరిపోయే పరిస్థితులు ఏర్పడితే బావిలో కూడా ఇలాంటి కదలికలు సంభవించవచ్చు. భూగర్భ గాలి వల్ల మొదలైన కదలికకు ఈ సీష్ ప్రభావం తోడై అలలను మరింత స్పష్టంగా చూపించి ఉండొచ్చని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.

ఇలాంటి ఘటనలను భూకంపాలతో ముడిపెట్టే ప్రచారం తరచూ జరుగుతుంది. వాస్తవానికి భూకంపం సంభవించిన తర్వాత సరస్సులు, బావుల్లో నీరు ఊగిన సంఘటనలు గతంలో నమోదయ్యాయి. 1964 అలాస్కా భూకంపం, 2011 జపాన్ తోహోకు భూకంపం సమయంలో అమెరికా వరకు ఉన్న సరస్సుల్లో కూడా సీష్ ప్రభావం నమోదైంది. అయితే అవి భూకంప తరంగాల వల్ల ఏర్పడ్డాయి. గుజరాత్ ఘటనలో ఇప్పటివరకు భూకంపం నమోదైనట్లు ఎలాంటి ఆధారాలు లేవు. అందువల్ల దీనిని భూకంపానికి సంకేతంగా చెప్పడం శాస్త్రీయంగా సరైంది కాదు.

ప్రపంచంలో ఇటలీ, స్విట్జర్లాండ్, కెనడా, అమెరికా వంటి దేశాల్లోని సరస్సుల్లో సీష్ ప్రభావం పలుమార్లు నమోదైంది. భూగర్భ జలాల ఒత్తిడి మార్పుల వల్ల బావుల్లో నీటి మట్టం అకస్మాత్తుగా మారిన ఘటనలు కూడా అమెరికా భూగర్భ సర్వే (USGS) నమోదు చేసింది. అయితే గుజరాత్‌లో కనిపించినట్లుగా చిన్న వ్యవసాయ బావిలో సముద్ర అలలను తలపించే దృశ్యాలు చాలా అరుదుగా నమోదవుతాయి.

ప్రస్తుతం జిల్లా భూగర్భ శాస్త్రవేత్తల ప్రాథమిక నివేదికలో చిక్కుకున్న గాలి కారణమని పేర్కొన్నప్పటికీ, తుది నిర్ధారణ కోసం గుజరాత్ గ్రౌండ్‌వాటర్ రీసెర్చ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ అధ్యయనం కొనసాగుతోంది. ఆ నివేదిక వచ్చిన తర్వాతే ఈ వింత అలలకు అసలు కారణం స్పష్టమవుతుంది. అప్పటి వరకు ఇది భూకంపానికి సంకేతమని, అతీంద్రియ శక్తుల ప్రభావమని చేసే ప్రచారాలకు శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు. ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం ఇది భూగర్భ జలాలు, గాలి ఒత్తిడి, నీటి సహజ కంపనలతో ముడిపడిన భౌతిక ప్రక్రియగా కనిపిస్తోంది.